Skip to main content
Slavonaut

Reading · Polish · B2

Pan Tadeusz

Pan Tadeusz

3 min · 197 words

Poland's national epic: Mickiewicz's 'Pan Tadeusz', written in Parisian exile out of longing for a partitioned homeland — a colourful tale of young love, a noble feud over a ruined castle, and a secret uprising, all in thirteen-syllable verse that every Polish pupil knows by heart.

You will practise: Past passive participles (uznawany, wydany, utraconą, napisany), the adverbial participle zaczynająca się, reflexive się (rozgrywa się, zrodziło się), and na + accusative for purpose (miało na celu).

Words to know · 18skim them before you read
  • fundamentfoundation
  • literaturaliterature
  • epopejaepic (poem)
  • poematpoem (long narrative)
  • wydaćto publish, to issue
  • emigracjaemigration, exile
  • dziełowork (of art)
  • ojczyznahomeland
  • zabórpartition (annexed territory)
  • akcjaaction, plot
  • wyprawaexpedition
  • niepodległośćindependence
  • fabułaplot, storyline
  • spórdispute, feud
  • ródfamily, lineage
  • powstanieuprising
  • inwokacjainvocation
  • uczeńpupil, student
„Pan Tadeusz” autorstwa Adama Mickiewicza to absolutny fundament polskiej literatury, powszechnie uznawany za polską epopeję narodową.
Ten wspaniały poemat epicki został wydany w 1834 roku w Paryżu, gdzie Mickiewicz przebywał na emigracji politycznej.
Dzieło to zrodziło się z głębokiej nostalgii za utraconą ojczyzną (Polska znajdowała się wówczas pod zaborami, wymazana z mapy Europy) i miało na celu „pokrzepienie serc” pogrążonych w smutku rodaków.
Akcja eposu rozgrywa się na Litwie w latach 1811–1812, w przededniu wyprawy cesarza Napoleona na Rosję.
Przemarsz wojsk francuskich budził ogromne, choć ostatecznie złudne, nadzieje Polaków na odzyskanie upragnionej niepodległości.
Fabuła jest wielowątkowa i niezwykle barwna.
Obejmuje ona między innymi romans tytułowego Tadeusza i młodziutkiej Zosi, stary, honorowy spór o zrujnowany zamek między dwoma zwaśnionymi rodami szlacheckimi – Soplicami i Horeszkami – oraz tajną działalność emisariusza politycznego, księdza Robaka, który w przebraniu przygotowuje zbrojne powstanie przeciwko Moskalom.
Mickiewicz z niesamowitym mistrzostwem opisał w swoim dziele odchodzący w przeszłość świat sarmackich tradycji, staropolskich obyczajów, a także urzekające piękno nadniemeńskiej przyrody.
Napisany w całości trzynastozgłoskowcem, „Pan Tadeusz” zachwyca bogactwem języka, bystrym humorem, a jednocześnie potężnym patriotycznym patosem.
Inwokacja otwierająca poemat, zaczynająca się od słów „Litwo! Ojczyzno moja!”, jest najsłynniejszym fragmentem polskiej poezji, który każdy uczeń w Polsce recytuje z pamięci.

Did you get it?

5 quick questions · no grades, just a check
  1. 1. What is „Pan Tadeusz” considered to be?

  2. 2. Where and why did Mickiewicz write it?

  3. 3. When and where is the action set?

  4. 4. What is Father Robak really doing in disguise?

  5. 5. What are the famous opening words of the invocation?

Too hard? Pick an easier text in the Polish texts. Understanding most of a text without translations is the goal — struggling through is not.